ذهن آدمي بصورت فطري طوري است که هميشه دوست دارد پديده‌هايي را که به هر نحوي درک مي‌کند اعم از محسوس يا غيرمحسوس در يک نظم مشخص طبقه‌بندي کند. يعني در يک چهارچوب کلي بتواند هر پديده‌اي را در جاي خودش قرار دهد و يک مجموعه کلي منطقي و معقول براي خود توصيف کند. از طرفي ناتواني انسان در احاطه کامل بر پديده‌ها و تدريجي بودن تکامل درک او از جهان خارج سبب مي‌شود که نتواند براي توصيف پديده‌ها به يک نتيجه قطعي برسد. از اين رو در هر زماني و متناسب با سليقه‌هاي مختلف افراد توصيف‌هاي متفاوتي از يک پديده به وجود آمده‌اند. موضوع مورد بحث ما يعني خاصيت‌هاي موجي يا ذره‌اي در طبيعت هم از اين اصل کلي مستثني نيست و بطوريکه خواهيم ديد ايده‌هاي مختلفي در اين مورد پيدا شده‌اند. از نظر تاريخي تا آنجا که مي‌دانيم (1) از يونان باستان اين مسئله مطرح شده است که آيا مي‌توان ماده را تا بي‌نهايت تقسيم کرد يا نه؟ جوهر اين مسئله يعني بحث در پيوستگي يا ناپيوستگي در زمان ما به صورت دوگانگي موج و ذره تجلي مي‌کند. البته در بکار بردن لفظ موج يا ذره بايد دقت کرد. منظور ما از موج آن خاصيتي از ماده است که در همه فضا يا بخش‌هايي از آن بطور پيوسته گسترده است . بطوريکه در بعضي نقاط اين خاصيت شديدتر از نقاط ديگر است و منظور ما از ذره آن خاصيتي از ماده است که در محدوده کوچکي از فضا جايگزين شده است و در ديگر مکان‌ها وجود ندارد ولي اگر بخواهيم دقيق باشيم بايد مفاهيم موج و ذره را بصورت تعريف نشده بپذيريم. به هر صورت با قبول تعابير متعارف موج و ذره به پديده‌هايي بر مي‌خوريم که براي نور از يک سو خواص موجي ثابت مي‌کنند از قبيل پديده‌هاي تداخل و پراش و از سوي ديگر خواص ذره‌اي را تاييد مي‌کنند از قبيل فوتوالکتريک و تابش‌هاي القايي و خودبخودي در اتم. بنابراين مشخص نيست که نور موج است يا ذره يا چيري بين اين دو.*

چرا اصل مکملی مطرح شد؟

بازگشت به فهرست کتاب