سال

نام فیزیکدان

ملیت

عنوان پژوهش

1901

ویلهلم کنراد رونتگن

آلمان

کشف پرتوهای رونتگن پرتوهای ایکس)

1902

هندریک آنتون لورنتس
پیتر زیمان

هلند
 

تاثیر مغناطیس بر تابش
 

1903

آنتوان هانری بکرل ( 1908ـ1859)
پیر کوری (1906ـ1859)
ماری اسکلو دوسکا کوری(1934ـ1867)

فرانسه

 

کشف پرتوزایی خودبه خودی
مطالعه پدیدههای تابشی در کشف بکرل
 

1904

لرد ریلی (جان ویلیام استرات) (1919ـ1842)

بریتانیای کبیر

بررسی چگالی گازها و کشف آرگون

1905

فیلیپ ادوارد آنتون فون لنارد (1947ـ1862)

آلمان

کار با پرتوهای کاتودی

1906

جوزف جان تامسون (1940ـ1856)

بریتانیای کبیر

رسانش الکتریکی گازها

1907

آلبرت آبراهام مایکلسون (1931ـ1852)

ایالات متحده امریکا

ساخت سنجش افزارهای دقیق اپتیکی و کاربردهای طیف نمایی و سنجه شناختی

1908

گابریل لیپمن (1921ـ1845)

فرانسه

روش بازآفرینی رنگ در عکاسی ، بر اساس پدیده تداخل

1909

گوگلیلمو مارکونی (1937ـ1845)
کارل فردیناند براون (1918ـ1850)

ایتالیا
آلمان

توسعه ارتباط تلگرافی بی سیم
 

1910

یوهانس دیدریک وان دروالس (1923ـ1837)

هلند

درباره معادلات حالت گازها و مایعات

1911

ویلهلم وین (1928ـ1864)

آلمان

کشف قوانین حاکم بر تابش گرمایی

1912

نیلس گوستاف دالن (1937ـ1869)

سوئد

اختراع تنظیم کننده خودکار به همراه با مخزن گاز برای مصارف دریا نوردی

1913

هایکه کامرلینگ اونس (1926ـ1853)

هلند

خواص ماده در دماهای کم که منجر به تولید هلیوم مایع

1914

ماکس فون لاوه (1960ـ1879)

آلمان

کشف پراش پرتوهای رونتگن در بلورها

1915

ویلیام هنری براگ (1942ـ1862)
ویلیام لارنس براگ (1971ـ1890)

بریتانیای کبیر
 

تحلیل ساختار بلوری با استفاده از اشعه ایکس
 

1917

چارلز گلوور بارکلا (1944ـ1877)

بریتانیای کبیر

کشف تابش مشخصه رونتگن

1918

ماکس کارلارنست لودیگپلانک (1947ـ1858)

آلمان

کشف کوانتوم انرژی

1919

یوهان اشتارک (1957ـ1874)

آلمان

کشف اثر دوپلر در پرتوهای کانالی و تجزیه خطوط طیف میدان الکتریکی

1920

شارل ادوارد گیوم (1938ـ1861)

سوئیس

کشف ناهنجاریهای آلیاژ نیکل ـ فولاد

1921

آلبرت آلبرت انیشتین (1955ـ1879)

آلمان

برای خدماتش به فیزیک نظری ، به ویژه برای کشف قانون اثر فوتو الکتریک

1922

نیلز هنریک داویدبور (1962ـ1885)

دانمارک

ساختار اتمها و گسیل تابشی از آنها

1923

رابرت اندروز میلیکان (1953ـ1868)

ایالات متحد ه امریکا

بار الکتریکی بنیادی و اثر فوتو الکتریک

1924

کارل مان گیورک سیگبان (1978ـ1886)

سوئد

طیف نمایی اشعه ایکس

1925

جیمز فرانک (1964ـ1882)
گوستاف هرتز (1975ـ1887)

آلمان
 

کشف قوانین حاکم بر برخورد الکترون با اتم
 

1926

ژان باپیتست پرن (1942ـ1870)

فرانسه

ساختار ناپیوسته ماده ، به ویژه کشف تعادل ته نشستی

1927

آرتور هالی کامپتون (1962ـ1892)

ایالات متحده امریکا

کشف اثر کامپتون

1928

اوین ولانز ریچاردسون (1959ـ1879)

بریتانیای کبیر

پدیده گرمایونی و قانون ریچاردسون

1929

لویی ویکتور پییر ریمون دوبروی (1987ـ1892)

فرانسه

کشف سرشت موجی الکترون

1930

چانداسکارا ونکاتا رامان (1970ـ1888)

هند

پراکندگی نور و طیف نمایی رامان

1932

ورنر کارل هایزنبرگ (1976ـ1901)

آلمان

ابداع مکانیک کوانتومی

1933

اروین شرودینگر (1961ـ1887)
پاول آدرین موریس دیراک (1984ـ1902)

اتریش
بریتانیایی کبیر

کشف صورتهای جدید و مفید نظریه اتمی
 

1935

جیمز چادویک (1974ـ1891)

بریتانیای کبیر

برای کشف نوترون

1936

ویکتور فرانتس هس (1964ـ1883)
کارل دیوید اندرسون (1991ـ1905)

اتریش
ایالات متحده امریکا

کشف تابش کیهانی
کشف پراش الکترونها در بلور

1937

کلینتون جوزف دیویسون (1958ـ1881)
جرج پجت تامسون (1975ـ1892)

ایالات متحده امریکا
بریتانیای کبیر

کشف پراش الکترونها در بلور
کشف پراش الکترونها در بلور

1938

انریکو فرمی (1954ـ1901)

ایتالیا

برای نشان دادن تولید عناصر جدید پرتوزا بر اثر تابش نوترون و برای کشف واکنش های هسته ای ناشی از نوترونها کند

1939

ارنست اورلاندو لارنس (1958ـ1901)

ایالات متحده امریکا

اختراع و ساخت سیکلوترون

1943

اتو اشترن (1969ـ1888)

ایالات متحده امریکا

سهم در تکامل روش پرتوی مولکولی و کشف گشتاور مغناطیسی پروتون

1944

ایزیدور آیزاک رابی (1988ـ1898)

ایالات متحده امریکا

ابداع روش تشدید در ثبت خواص مغناطیسی هسته اتمها

1945

ولفگانگ پاولی (1958ـ1900)

اتریش

کشف اصل طرد پاولی

1946

پرسی ویلیامز بریجمن (1961ـ1882)

ایالات متحده امریکا

اختراع دستگاه تولید فشار بسیار زیاد و کشف در زمینه فیزیک فشارهای زیاد

1947

ادوارد ویکتور اپلتون (1965ـ1892)

بریتانیای کبیر

فیزیک طبقات بالای جو ،به ویژه برای کشف لایه اپلتون

1948

پاتریک مینارد استوارت بلاکت (1974ـ1897)

بریتانیای کبیر

تکامل روش اتاقک ابر ویلسون و کشف در زمینه فیزیک هسته ای و تابش کیهانی

1949

هیدکی یوکاوا (1981ـ1907)

ژاپن

پیش بینی وجود مزون بر اساس کار نظری در زمینه نیروی هسته ای

1950

سسیل فرانک پاویل (1969ـ1903)

بریتانیای کبیر

ابداع روش عکاسی در مطالعه فرایندهای هسته ای ، و استفاده از آن در کشف های مرتبط با مزونها

1951

جان داگلاس کاکرافت (1897-1967)
ارنست تامس سینتون والتون

بریتانیای کبیر
ایرلند

تبدیل هسته های اتمی با شتابدهی مصنوعی ذرات اتمی
 

1952

فلیکس بلوخ (1983ـ1905)
ادوارد میلز پورسل ( -1912)

ایالات متحده امریکا
 

ابداع روش جدید اندازه گیری دقیق مغناطیس هسته ای و کشف مرتبط با آن
 

1953

فریتس فردریک تسرنیکه (1966ـ1888)

هلند

نمایش روش تمایز فاز ، به ویژه برای اختراع میکروسکوپ تمایز فاز

1954

ماکس بورن (1970ـ1882)
والتر بوته (1957ـ1891)

بریتانیای کبیر
آلمان

پژوهش بنیادی در مکانیک کوانتومی به ویژه برای تعبیر آماری تابع موج
روش همفرودی و کشفهای مرتبط باآن

1955

ویلیس یوجین لمب ( ـ1913)
پولی کارپ کوش (1993ـ1911)

ایالات متحده امریکا
 

ساختار ریز طیف هیدروژن
اندازه گیری دقیق گشتاور مغناطیسی الکترون

1956

ویلیام شاکلی (1989ـ1910)
جان باردین (1991ـ1908)
والتر هاوزر براتین (1987ـ1902)

ایالات متحده امریکا

 

پژوهش در زمینه نیم رسانا و کشف اثر ترانزیستور

1957

چن نینگ یانگ ( ـ1922)
تسونگ ـ دایولی ( ـ1926)

چین
 

بررسی قانون پاریته و کشف مهمی در ذرات بنیادی
 

1958

پاول چرنکوف ( ـ1904)
ایلیا فرانک (1990ـ1908)

شوروی سابق

 

کشف و تعبیر پدیده چرکونوف
 

1959

امیلیو جینو سگره (1989ـ1905)

ایالات متحده امریکا

کشف پادپروتون

1960

دانالد گلیزر ( ـ1926)

ایالات متحده امریکا

اختراع اتاقک حباب در مطالعه ذرات بنیادی

1961

رابرت هافشتاتر (1990ـ1915)
رودلف موسباور ( ـ1929)

ایالات متحده امریکا
آلمان

مطالعه پیشگامانه بررسی پراکندگی الکترون در هسته اتم و کشف در زمینه ساختار هسته
پژوهش در زمینه جذب تشدید تابش گاما و کشف اثر موسباور

1962

لو داویدویچ لانداو (1968ـ1908)

شوروی سابق

نظریه پیشگامان در مورد ماده چگال به ویژه هلیوم مایع

1963

یوجین ویگنر ( ـ1902)
ماریا گوپرت مایر (1972ـ1906)
هانس ینسن (1973ـ1907)

ایالات متحده امریکا

آلمان

سهمش در نظریه هسته اتم و ذرات بنیادی به ویژه برای کشف و کاربرد اصول بنیادی تقارن
کشف در زمینه ساختار پوسته ای هسته

1964

چارلز هارد تاونز ( -1915)

شوروی سابق

کار بنیادی در زمینه الکترونیک کوانتومی ، که بر اساس اصل لیزر ـ میزر به ساخت نوسانگر و تقویت کننده منجر شد

1965

سین ـ ایتیرو توماناگا (1979ـ1906)
جولیان شویینگر ( ـ1918)
ریچارد فیلیپس فاینمن (1988ـ1918)

ژاپن
ایالات متحده امریکا
 

کار بنیادی در زمینه الکترودینامیک کوانتومی

 

1966

آلفرد کاستلر (1984ـ1902)

فرانسه

کشف و ابداع روش اپتیکی و مطالعه در زمینه تشدید هرتزی در اتم

1967

هانس آلبرشت بته ( ـ1906)

ایالات متحده امریکا

برای نقشش در نظریه واکنش های هسته ای ، به ویژه کشف زمینه تولید انرژی در ستاره ها

1968

لوییس آلوارز (1988ـ1911)

ایالات متحده امریکا

برای سهم تعیین کننده اش در فیزیک ذرات بنیادی ، به ویژه کشف تعداد زیادی حالت های تشدید

1969

موری گل ـ من ( ـ1929)

ایالات متحده امریکا

کشف در زمینه طبقه بندی ذرات بنیادی و برهم کنش آنها

1970

هانس آلفن (1995ـ1908)
لویی نیل ( ـ1904)

سوئد
فرانسه

کار بنیادی و کشف در زمینه مغناطوهیدرودینامیک و کاربردشان در بخشهای مختلف فیزیک پلاسما
برای کار بنیادی و کشف در زمینه پادفرومغناطیس و فرو مغناطیس در فیزیک حالت جامد کاربردی

1971

دنیس گابور (1979ـ1900)

بریتانیای کبیر

اختراع و پیشبرد روش هولوگرافی

1972

جان باردین (1991ـ1908)
لیون کوپر ( ـ1930)
جان برات شریفر ( ـ1931)

ایالات متحده امریکا

 

برای ابداع نظریه ابررسانایی باردین ـ کوپر ـ شریفر

 

1973

لیو اساکی ( -1925)
ایوار گیاور ( ـ1929)
برایان جوزفسون ( ـ1940)

ژاپن
ایالات متحده امریکا
بریتانیای کبیر

کشفات تجربی اش در زمینه پدیده تونل زنی در نیم رساناها و ابررساناها
برای پیش بینی نظری خواص ابر جریانی در گذار از مانع تونلی ، به ویژه برای پدیده هایی که عموما به اثر جوزفسون معروف اند

1974

مارتین رایل (1984ـ1918)آنتونی هیوییش ( ـ1924)

بریتانیای کبیر

برای پژوهش پیشگامانه اش در اختر فیزیک رادیویی ، و مشاهدات و اختراعاتش به ویژه در روش ترکیب گشودگی
برای پژوهش پیشگامانه اش در اختر فیزیک رادیویی ، به ویژه نقش تعیین کننده اش در کشف تپ اخترها

1975

آگه بور ( ـ1922)
بن موتلسون ( ـ1926)
جیمز رین واتر (1986ـ1917)

دانمارک

ایالات متحده امریکا

کشف ارتباط میان حرکت جمعی و حرکت ذره ای در هسته اتم و نظریه پردازی ساختار هسته بر اساس این ارتباط

 

1976

برتون ریختر ( ـ1931)
سامویل تینگ ( ـ1936)

ایالات متحده امریکا
 

پژوهش پیشگامانه اش در کشف نوع جدیدی از ذره بنیادی سنگین (J/ψ)
 

1977

فیلیپ اندرسون ( ـ1923)
نوبل مات ( -1905)
جان ون ولک (1980ـ1899)

ایالات متحده امریکا
بریتانیای کبیر
ایالات متحده امریکا

برای پژوهش های نظری بنیادی درباره ساختار الکترونی سیستم های مغناطیسی و سیستمهای بی نظم

 

1978

پیوتر لیونیدویچ کاپیتسا (1984ـ1894)
آرنو پنزیاس ( ـ1933)

شوروی سابق
ایالات متحده امریکا

برای کشف و اختراعات بنیادی اش در زمینه فیزیک دماهای پایین
برای کشف تابش زمینه میکرو موج کیهانی

1979

شلدون گلاشو ( ـ1932)
محمد عبدالسلام (1996ـ1926)
استیون واینبرگ ( ـ1933)

ایالات متحده امریکا
پاکستان
 

سهمش در نظریه وحدت یافته برهمکنش ضعیف و الکترومغناطیسی بین ذرات بنیادی

 

1980

جیمز کرونین ( ـ1931)
وال فیچ ( ـ1923)

ایالات متحده امریکا
 

برای کشف نقض اصول بنیادی تقارون در واپاشی مزونهای خنثای K
 

1981

نیکولاس بلومبرگن ( ـ1920)
آرتور شاولو ( ـ1921)
کای سیگبان ( ـ1918)

ایالات متحد امریکا

سوئد

برای سهم پژوهشی اش در واپاشی مزونهای خنثای K
برای سهم پژوهشی اش در ابداع طیف نمایی لیزری
برای سهم پژوهشی در ابداع طیف نمایی الکترونی با توان تفکیک زیاد

1982

کنت ویلسون ( ـ1936)

ایالات متحده امریکا

نظریه اش در زمینه پدیده های بحرانی مرتبط با گذار فاز

1983

سوبر امانیان چاندراسکار (1995ـ1910)
ویلیام فاولر ( ـ1911)

ایالات متحده امریکا
 

برای مطالعات در مورد فرایندهای فیزیکی حایز اهمیت در ساختار و تحول ستارگان
مطالعات نظری و تجربی در زمینه واکنش هسته ای حایز اهمیت در تشکیل عناصر شیمیایی عالم

1984

کارلو روبیا ( ـ1934)
سیمون وان درمیر ( ـ1925)

ایتالیا
هلند

برای سهم تعیین کنندهاش در کشف ذرات میدانی W و Z که میانجی های برهم کنش ضعیف اند
 

1985

کلاوس فون کلیتزینگ ( ـ1943)

آلمان غربی (سابق)

کشف مقاومت کوانتیده هال

1986

ارنست روسکا (1988ـ1906)
گرد بینیگ ( ـ1947)
هاینریش روهرر ( ـ1933)

آلمان غربی (سابق)

 

برای کار بنیادیش در زمینه اپتیک الکترونی و برای طراحی اولین میکروسکوپ الکترونی و برای طراحی اولین میکروسکوپ الکترونی
برای طراحی میکروسکوپ تونلی روبشی
 

1987

گیورگ بدنورتس ( ـ1950)
کارل الکساندر مولر ( ـ1927)

آلمان غربی (سابق)
سوئیس

کشف ابررساناهای با دمای زیاد
 

1988

لیون لدرمن ( ـ1922)
ملوین شوارتز ( ـ1932)
جک اشتاین برگر ( ـ1921)

ایالات متحده امریکا

 

تولید باریکه های نوترینو که به صورت ابزار پژوهشی مورد استفاده اند

 

1989

نورمن رمزی ( ـ1915)
هانس دملت ( ـ1922)
ولفگانگ پاول (1993ـ1913)

ایالات متحده امریکا

آلمان غربی (سابق)

روش بررسی ساختار اتم ها

 

1990

جرومی فریدمن ( ـ1930)
هنری کندال ( ـ1926)
ریچارد تیلور ( ـ1929)

ایالات متحده آمریکا

کانادا

برای اثبات تجربی وجود کوارکها.

1991

پییر ـ ژیل دوژن ( ـ1932)

فرانسه

کشف ریاضیش در زمینه نظم پذیری مولکول ها

1992

ژرژ شارپاک ( ـ1924)

فرانسه

ابداع اتاقک تناسبی چند سیمی به منظور آشکار سازی ذرات

1993

راسل هالسی ( ـ1950)

ایالات متحده امریکا

پژوهش درباره نیروهای گرانشی ناشی از تپ اخترها

1994

برترام براکهاوس ( ـ1918)
کلیفور شول ( ـ1915)

کانادا
 

ابداع روش های پراکندگی نوترون به منظور بررسی ساختار اتمی ماده
ابداع روشهای پراکندگی نوترون به منظور بررسی ساختار اتمی ماده

1995

مارتین پرل ( ـ1927)
فردریک راینز ( ـ1918)

ایالات متحده امریکا
 

کشف لپتون تاو
آشکارسازی نوترینو

1996

David M. Lee. Douglas D. Osheroff, Robert C. Richardson

1997

Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji, William D. Phillips

1998

Robert B. Laughlin, Horst L. Stormer, Daniel C. Tsui

1999

Gerardus 't Hooft, Martinus J.G. Veltman

2000

Zhores I. Alferov, Herbert Kroemer, Jack S. Kilby

2001

Eric A. Cornell, Wolfgang Ketterle, Carl E. Wieman

2002

Raymond Davis, Jr., Masatoshi Koshiba, Riccardo Giacconi

2003

Alexei A. Abrikosov, Vitaly L. Ginzburg, Anthony J. Leggett