اگر همواره مانند گذشته بينديشيد، هميشه همان چيزهايي را به‌دست مي‌آوريد كه تا بحال كسب كرده‌ايد   فاينمن

  free hit counters         تماس با ما

خانه       اخبار    مقالات

نظریه سی. پی. اچ
سرفصل ها
گروه فارسی
گروه انگلیسی
سایتهای مرتبط
پیوندها

:

 

 

کشف سياره مشابه زمين

به مهر و تلاش، گامی فراپیش نهیم

CPHبنياد علمی

اسامی داوطلبان عضویت در بنیاد علمی سی. پی.اچ

 

کشف کوچکترين سياره مشابه زمين در خارج از منظومه شمسی

 

يک تيم بين المللی از منجمان کوچکترين سياره مشابه زمين در خارج از منظومه شمسی را کشف کرده اند

اين سياره دارای جرمی پنج برابر زمين است و در فاصله 25 هزار سال نوری زمين در کهکشان راه شيری - که منظومه شمسی نيز در آن قرار دارد - حول نوعی ستاره موسوم به کوتوله سرخ دور می زند.

اين اکتشاف، که توسط نشريه نيچر گزارش شده است، با کمک شيوه "مايکرولنزينگ" که قادر به رديابی سيارات دوردست با جرمی مشابه زمين است انجام شد.

دمای بسيار پايين اين سياره، يافتن حيات به روی آن را نامحتمل می سازد.

اين سياره که هر 10 سال يکبار حول ستاره مرکزی می گردد،

"OGLE-2005-BLG-390Lb"

 نامگذاری شده است

 

اين سياره در فاصله 25 هزار سال نوری از زمين در کهکشان راه شيری قرار دارد

پيش بينی اينشتين

اين سياره همچون زمين دارای هسته ای از جنس سنگ و احتمالا اتمسفری باريک است، اما مدار وسيع آن و سرد بودن ستاره مادر نشانگر سرمای شديد آن است.

پيش بينی می شود که دمای سطح آن منهای 220 درصد سانتيگراد باشد و بدان معنی است که سطح آن احتمالا پوشيده از مايعات منجمد است. بنابراين ممکن است بيشتر به نمونه عظيم پلوتو شباهت داشته باشد.

مايکل بٌد، استاد دانشگاه جان مورز در ليورپول و از پژوهشگران پروژه "روبونت" (RoboNet) که در اين تحقيق مشارکت داشته است به بی بی سی گفت: "اين کشف هيجان آور و مهم است. اين بيش از هر سياره ديگری که تاکنون يافت شده به زمين شباهت دارد، چه از لحاظ جرم و چه فاصله از ستاره مادر."

او افزود: "بيشتر سيارات ديگری که تاکنون کشف شده اند يا جرمشان خيلی بيشتر است يا خيلی داغتر هستند يا هر دو."

تکنيک "مايکرولنزينگ" (Microlensing) که از آن برای يافتن اين سياره استفاده شده است ابتدا در سال 1912 توسط آلبرت اينشتين پيش بينی شده بود.

 

اين کشف هيجان آور و مهم است. اين بيش از هر سياره ديگری که تاکنون يافت شده است به زمين شباهت دارد، چه از لحاظ جرم و فاصله از ستاره مادر مايکل بٌد

استفاده از اين شيوه زمانی ممکن است که يک شیء عظيم در فضا، مانند يک ستاره، از برابر يک ستاره دوردست تر بگذرد.

هنگام عبور، جاذبه شیء نزديکتر نور ساطع شده از ستاره دورافتاده تر را خم می کند و آن را موقتا درخشان تر جلوه می دهد. اين وضع معمولا يک ماه دوام می آورد.

اگر ستاره واقع در پيش زمينه دارای سياره ای در حول خود باشد، نور ستاره دورافتاده تر را حتی بيشتر مٌعَوًج می کند و باعث می شود حتی درخشانتر به نظر آيد.

اما مدت زمان آن بسيار کوتاهتر خواهد بود و ستاره شناسان برای رديابی آن تنها چند ساعت يا چند روز فرصت خواهند داشت.

دکتر مارتين دومينيک، از دانشگاه سن اندروز از سرپرستان برنامه همکاری های "پلانت" (PLANET)، يکی از شبکه های مايکرولنزينگ که برای کشف اين سياره به کار گرفته شده است، می گويد: "ما اول شاهد بوديم که روند معمول تشديد درخشش در روز 31 ژوئيه 2005 به اوج رسيد. با اين حال روز 10 اوت، يک 'فلاش' کوچک رؤيت شد که نصف روز ادامه داشت."

"با ثبت اين پديده غيرعادی توسط دو عدد از تلسکوپ های موجود در شبکه خود و با نظارت دقيق، توانستيم نتيجه بگيريم که يک سياره با جرم کم حول ستاره می گردد."

اين اکتشاف حاصل تلاش مشترک سه گروه پلانت/روبونت، اوگل و موا (PLANET/RoboNetو OGLE و MOA) با حضور پژوهشگرانی از 12 کشور است.

تاکنون در حدود 160 سياره در خارج از منظومه شمسی حول ساير ستارگان کشف شده است، اما تنها سه عدد از آنها با کمک تکنيک "مايکرولنزينگ" پيدا شده اند.

شبيه سازی های تازه از نحوه تشکيل سيارات حاکی است که اجرام شبيه به زمين بايد در جهان فراوان باشند. دانشمندان می کوشند با استفاده از اين تکنيک کرات تازه ای بيابند و در جستجوی راه هايی برای بهبود آن هستند

 

افق هاي نو در كشف سيارات فراخورشيدي

اخترشناسان به تازگي با استفاده از تلسكوپي نسبتاً كوچك كه به ابزار يابنده جديدي مجهّز شده بود موفق شدند سياره اي را كشف كنند كه در فاصله ي 100 سال نوري به دور ستاره اي جوان مي گردد . با استفاده از اين جوينده اخترشناسان قدم هاي سريع تري را در راه كشف دنياهاي نو در وراي منظومه ي شمسي خواهند برداشت

در دو دهه اخير اخترشناسان بيش از ۳۰۰۰ ستاره را به اميد كشف سياره اي جديد بررسي كرده اند و با كمك اين ابزار اين تعداد افزايش قابل توجهّي خواهد داشت .
سياره ي فراخورشيدي كشف شده حداقل جرمي معادل نصف جرم غول منظومه ي شمسي يعني مشتري دارد و ستاره مادر ، ستاره اي است كه تنها ۶۰۰ ميليون سال از تولّد آن مي گذرد ، كه در مقابل سن ۵ ميليارد ساله ي خورشيد بسيار جوان مي نمايد . در واقع اين كم سن و سال ترين سيستم سياره اي است كه تا كنون يافت شده است .

واقعيت امر اين است كه سيارات فراخورشيدي در مردابي از نور ستاره قراردارند و اين كار را براي رصدشان در طيف هاي مرئي مشكل مي سازد . اخترشناسان در سال ۱۹۹۰ از تكنيكي به نام اثر دوپلر براي ادامه كشفياتشان در اين زمينه بهره بردند و سعي كردند اثرات اغتشاشات گرانشي حاصل از ميدان گرانشي سياره را در طيف ستاره و سرعت شعاعي آن جستجو كنند
 

نمايي خيالي از يك سياره ي فراخورشيدي

 
 با اين روش ۱۶۰ سياره جديد به فهرست دنياهاي فراخورشيدي افزوده شد . ابزار اخترشناسان در اين شيوه معمولاً يك طيف نگار بود كه ابزاري مشكل ساز است . از آن جا كه طيف سنج درصد بسيار محدودي از فوتون هاي منبع نور را جذب مي كرد تنها براي سوار شدن روي تلسكوپ هاي بسيار بزرگ كه بتوانند ضعف اين وسيله را در گردآوري نور جبران كنند مناسب بود .
 
اما در سال ۱۹۹۷ بود كه اروين ارسكين ، ابزار به نام يابنده فراخورشيدي يكه به اختصار به آن ET گفته مي شود را پيشنهاد كرد . كه در آن به جاي طيف نگار از يك تداخل سنج استفاده مي شد و درصد دريافت فوتون را تا حدود ۲۰ درصد افزايش مي داد . به علاوه بسيار ارزان تر بود ( ۲۰۰ هزار دلار در مقابل بيش از يك ميليون دلار ) و بسيار سبك تر و كوچك تر بود . اولين استفاده از ET در رصدخانه ۲.۱ متري كيت پيك آريزونا صورت گرفت .
ET در شكل عادي خود تنها قادر به بررسي نور يك ستاره است اما اخترشناسان موسسه W.M KECH وسيله اي مشابه طراحي كردند كه در يك زمان قادر است نور چند ستاره در يك ميدان ديد را بررسي كند و به وجود يا عدم وجود سياراتي در اطراف آن ها پي ببرد

 

پرفسورJian Ge مبتكر نوعي جديد از  ET ها در كنار نمونه اي از آنها

 

گروه علمی نابغه های ایران

 


This site is © Copyright CPH 2004-2005, All Rights Reserved.

Powered  by M.H. Dalvand