شرکت ebay پیریار ، در سال ۲۰۰۶ با ۵
میلیارد دلار درآمد ، به عنوان چهارصد و پنجاه و هشتمین شرکت برتر
آمریکا شناخته می شود که همه موفقیتش در قرن بیست و یکم به دست آمده
است. (Pierre Omidyar) خواندن مسیر موفقیت این ایرانی خوش فکر برای بسیاری ازما خالی از لطف
نخواهد بود .
نامش پیر (Pierre) و فامیلش امیدیار Omidyar) ) بود. او هم مانند دیگر
بازیگران بزرگ عصر دیجیتال ، در اواسط اخرین دهه قرن بیستم میلادی ،
یعنی سپتامبر ۱۹۹۵ ، پورتالی را طراحی و راه اندازی کرد که ایده
خلاقانه و دیجیتالی او و همسرش Pam ، اکنون به نام ebay ، مشهورترین و
برترین سایت حراجی آنلاین وب به شمار می رود. پیر امیدیار در ۲۱ ژوئن
۱۹۶۷ از پدری ایرانی و مادری فرانسوی در پاریس به دنیا آمد. ۶ ساله بود
که با خانواده اش به مریلندآمریکا رفت و در ۱۴ سالگی با نوشتن دومین
برنامه رایانهای برای کتابخانه مدرسه پا به دنیای بیتها گذاشت. پیر
امیدیار رئیس و موسس سایت ایبی (e-bay) اولین و معروفترین وبگاه مخصوص
حراج و خرید و فروش اینترنتی که تا آخر سال ۱۹۹۸ ۱/۲ میلیون عضو ۷۵۰
میلیون دلار حجم معاملات و حدود ۸ میلیون دلار سود به هم زده بود ، راه
اندازی کرد.
حالا بعد از گذشت مدت کمی ، شرکت بزرگی شده است با بیش از ۶۰۰۰ کارمند
میلیون ها مشتری ثبت شده .پیر امیدیار ، جوان ایرانی الاصل مقیم آمریکا
، در سال ۲۰۰۶ با ۱۰ میلیارد دلار ثروت که همه اش از راه کسب و کار
الکترونیکی و رهبری بر بازار های عصر دیجیتال حاصل شده است ، سی و
پنجمین میلیاردر جهان و نوزدهمین میلیاردر آمریکا به شمار می رود. در
ان سالهای نه چندان دور ، تصور این که روزی ، خلق مکانی برای خرید و
فروش اجناس دست دوم یا تا حدی نو و آفرینش یک حراجی واقعی دیجیتالی ،
حتمی شود ، آرزویی به بزرگی آرزوهای چارلز دیکنز بود! اما آرمان طلایی
پیر ، چند سال پس از هزاره سوم ، به واقعیتی مسلم مبدل گشت اکنون آن
رویای شیرین به چنان حقیقتی مبدل شده است که فقط دامنه ebay.com ،
میلیون ها دلار قیمت دارد. آیا تاریخ بشریت این چنین زمان هایی برای
پول درآوردن میلیون دلاری بازیگران زمان های مختلف خود ، به خاطر می
آورد؟ از انقلاب کشاورزی تا گذار به دوران صنعتی شدن بشر ، و حتی قبل
از پیداش انقلاب ارتباطات یا موج سوم تافلر ، هیچ گاه بدون دستیابی به
دانش و ابزار فیزیکی و به خدمت گرفتن ده ها هزار کارمند ، شخصی
میلیاردر نشده بود. اما اکنون از سال های پایانی قرن بیستم به این سو ،
تاریخ شاهد تولد میلیاردرهای جوانی است که نه ارتش دارند و نه سپاه !
نه طلا دارند و نه نفت و ارثیه خارق العاده ! آن ها فقط دانش دارند و
بس .

در واقع ، اندیشه های نابی که با نوآوری
و پرورش خلاقانه در محیط مجازی متولد می شوند ، تجربه ها و آموزه های
ارزنده ای را به همراه دارند که حتی در دانشگاه هاروارد هم قابل آموختن
نیست ! دانشگاه MIT(www.mit.edu) ، که ده ها برنده جایزه نوبل و هزاران
پرفسور و دانشجوی نخبه از سراسر جهان را در لابراتوارها و مراکز آموزشی
و صنعتی خود دراختیار دارد ، در دهه های پایانی قرن بیستم ، باعث تشکیل
۴۰۰۰ شرکت کارآفرین شده است که بیش از ۲۳۰ میلیارد دلار درآمد داشته
اند . درآمدی که از طریق حمایت های یک دانشگاه صورت گرفته است ، به
اندازه در آمد کل کشورهای قاره آفریقا است . شکاف فقیر و غنی در هزاره
دوم ، بیش از هزاره اول افزایش یافت و اکنون در آغازهراه سوم ، این
شکاف به دلیل اتکای شدید کسب و کار به تولید دانش و به قولی اقتصاد
دانش محور (knowledge base economy) افزایش خواهد یافت. مجموعه رهیافت
هایی که تا این بخش از کتاب در مورد کسب و کار بازیگران صنعت دیجیتال
جهان آموختیم ، به ما خاطر نشان می کند که دیگر بیش ترین درآمد ، حاصل
بیش ترین نفر / ساعت کار فیزیکی و حضوری نیست . امری که حتی تا دهه شصت
میلادی نیز ، اقتصاد جهانی بر پایه آن حاکم بود. دنیا اکنون به سمت
دیجیتالی شدن کامل و گذار به پست مدرنیسم دیجیتالی هدایت می شود. مصرع
ناب حماسه سرای بزرگ پارسی گویان ، حکیم ابوالقاسم فردوسی ، که می
فرماید توانا بود هر که دانا بود ، اکنون بیش از گذشته ، مفسر موفقیت
های خارق العاده بزرگان عصر دیجیتال (Digital Decade) می باشد. شکاف
دیجیتالی بین انسان ها ، علاوه بر تاثیرات منفی در گسترش ارتباطات و
اطلاع رسانی در دنیای امروزی ، در ایجاد فاصله طبقاتی در جوامع نیز
موثر بوده است .
اگر چه ، خود صنعت دیجیتال و ارتباطات ، عاملی در راستای ارتقای صلح
جهانی و توسعه پایدار مبتنی بر توسعه امکانات در اقصی نقاط جهان است ،
اما اگر وضع به همین منوال پیش رود و کشورهای جهان سوم و در حال توسعه
، به اندیشه کاهش فاصله علمی و ابزاری خود با جهان اول نباشند ، ضعف در
رفتارهای اقتصادی ، علمی و فرهنگی جهان ، کسب و کار غربی ها را هم با
چالش رو به رو خواهد کرد. اگر در آسیا و آفریقا ، که دو سوم جمعیت و
منابع انرژی جهان را در اختیار دارند ، توسعه امکانات ارتباطی و
اطلاعاتی مدرن دردسترس نباشد ، مجموعا یک میلیارد جمعیت اروپا و آمریکا
، نمی تواند در انتظار بازارها و فرصت های بی بدیل در آسیا و آفریقا
باشد. با رشد امکانات ارتباطی و فناوری در اقصی نقاط جهان ، می طلبد تا
ضریب نفو.ذ فناوری های مدرن بیش از گذشته ارتقا یابد تا فراگیری توان
مندی های ICT ، دسترسی جهانی را برای ساکنان دهکده جهانی ، به ارمغان
آورد. نا گفته پیداست که سهم دانش و تولید علم در کارآفرینی و در مجموع
، ثروت سازی برای خلاقان عصر دیجیتال ، غیر قابل انکار است . دانشی که
در بستر توانمندی دیجیتالی هدایت و با تلفیق مدیریت ، خلاقیت و هنر ،
شکوفا شود ، آن چیزی خواهد شد که ebay ، بهترین مثال برای تفسیرش است.
پیر امیدیار ، در بهترین زمان ممکن ، نسبت به راه اندازی و خلق حراج ای
بی ، اقدام کرد. اکنون ، ده ها هزار سایت خرید و فروش در اینترنت وجود
دارد ، اما هیچ کدام به اندازه این پایگاه گردش مالی دراختیار ندارند.
۱۵۰ میلیون کاربر ، سالانه از حراجی های این پایگاه که از نسخه های خطی
تا جواهرات و کفش را در معرض فروش قرار می دهد ، خرید می کنند. امید
یار در سال ۱۹۸۸ ، از دانشگاه Tufts ، لیسانس علوم کامپیوتر دریافت کرد
و در کسب و کار اینترنتی ، به عنوان یک خود توان افزا (self –
empowerment) در اقتصاد نامیده می شود. پیر یار ، خانم مگ ویتمن (meg
Whitman) را از ۱۹۹۸ به عنوان مدیرعامل شرکت ebay منصوب کرد. خانم
ویتمن ، فوق لیسانس MBA از هاروارد دارد و از ایشان به عنوان یک رهبر
در کسب و کار الکترونیکی غیر موازی یاد می کنند که با ایده های موثر و
فراگیرش ، زمینه های باروری فعالیت های ebay را در چند سال اخیر فراهم
کرد. خانم ویتمن در سال های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۲ ، به عنوان قائم مقام امور
بازاریابی جهانی و فروش شرکت والت دیسنی فعالیت کرده است و به دلیل عمق
رفتار سازمانی اثر بخشش در دنیای کسب و کار دیجیتالی ، از سوی مجله
فورچون ۲۰۰۵ ، به عنوان قدرتمندترین زن جهان د راقتصاد معرفی شد.
شرکت ebay پیریار ، در سال ۲۰۰۶ با ۵ میلیارد دلار درآمد ، به عنوان
چهارصد و پنجاه و هشتمین شرکت برتر آمریکا شناخته می شود که همه
موفقیتش در قرن بیست و یکم به دست آمده است.