دانشمندان پيچيده ترين ارگانيسمى كه تا به حال شناخته شده كه مى تواند در تماس مستقيم با شرايط فضا زنده بماند را يافته اند: گلسنگ.
آژانس فضايى اروپا، حامى مالى اين تحقيق مى گويد كه اين يافته ها احتمال اينكه حيات در بين سيارات انتقال يافته را تقويت مى كند.
محققين در كشور اسپانيا نمونه هايى از گلسنگ كه از سلول هاى جلبكى در ميان بسترى از قارچ به وجود مى آيند را در يك كپسول جا داده و در بيرون يك سفينه روسى به فضا فرستادند. اين سفينه دو هفته در مدار قرار داشت. اين ارگانيسم در ميان ميزان بالاى تشعشعات فوق بنفش و همچنين خلأ و حرارت شديد جان سالم به در برد.
دكتر «روزا دلا توره» از موسسه فناورى هوا- فضاى اسپانيا مى گويد: «تحليل بعد از پرواز نشان مى دهد كه گلسنگ ها نه تنها زنده ماندند بلكه قادر بودند بعد از بازگشت عمل فتوسنتز انجام دهند. تصاويرى كه با استفاده از ميكروسكوپ الكترونى گرفته شد نشان مى داد كه هيچ كدام از سلول ها آسيب نديده بود.
پروفسور «لئوپولدو سانچو» از دانشگاه كومپلوتنسه (Complutense) مادريد مى گويد: «اين آزمايش براى اولين بار نشان مى دهد ارگانيسم هاى پيچيده كه از تركيب جلبك دريايى و قارچ ها به وجود مى آيند مى توانند بدون آسيب ديدن در مقابل شرايط موجود در فضا مقاومت كنند.»
• حبس در ميان كپسول
دو گونه گلسنگRhizocarpon geographicum و Xanthoria elegans درون يك كپسول جا داده شد و روز ۲۱ ماه مه ۲۰۰۵ ( ۳۱ ارديبهشت) با موشك فضايى روسى «سايوز» به فضا پرتاب شدند. زمانى كه موشك به مدار رسيد، درپوش كپسول باز شد و نمونه ها به مدت ۱۴ روز و نيم در معرض محيط فضا قرار گرفتند. سپس درپوش بسته شد تا نمونه ها در هنگام برگرداندن كپسول به زمين آسيب نبينند.
پروفسور «چارلز كاكل»، اختربيولوژيست دانشگاه «اوپن» انگلستان كه با پژوهش گروه مادريد آشناست، مى گويد: «احتمالاً گلسنگ ها انعطاف پذيرترين ارگانيسم هايى هستند كه مى توان يافت.» دكتر «رنه دمتس» كه اين پروژه را براى آژانس فضايى اروپا نظارت مى كرد، مى گويد: «گلسنگ ها داراى پوششى غيرآلى هستند كه ظاهراً آنها را در مقابل تشعشعات فوق بنفش فضا محافظت مى كند.»
در روى زمين، گلسنگ ها معمولاً روى سطوح سنگى يافت مى شوند و مى توانند تحت شرايط بسيار شديد مانند بالاى قله ها به بقا ادامه دهند.
مطالعات قبلى نشان داد كه ارگانيسم هاى ساده مانند باكترى ها قادرند در فضا و احتمالاً در سطح مريخ زنده بمانند. ارگانيسم هاى ديگر مانند تخم گياهان نتوانستند تحت شرايط فضا دوام بياورند. «سانچو» مى گويد: «اينها مى توانند در مقابل حرارت هاى شديد و خلاء مطلق مقاومت كنند اما در مقابل تشعشع تاب مقاومت ندارند.» مطالعات زمينى و فضايى بيشترى براى سپتامبر ۲۰۰۷ برنامه ريزى شده تا مشخص شود گلسنگ ها براى چه مدت مى توانند در فضا دوام بياورند و اينكه آيا اگر بر روى يك شهاب سنگ جابه جا شوند مى توانند در مقابل نيروهاى ايجادشده در زمان ورود به جو زمين مقاومت كرده و زنده بمانند.
www.abc.net.au/science

 نقل از شرق

موتور جستجوی انحصاری نشریات سی. پی. اچ.