English

Contact us

نظر دهید

تماس با ما

فارسی

Welcome to CPH Theory Siteبه سایت نظریه سی پی اچ خوش آمدید

 

 

نظریه سی پی اچ بر اساس تعمیم سرعت نور از انرژی به ماده بنا شده است.

اخبار

آرشیو مقالات

 

سی پی اچ در ژورنالها

   

 

ضرورت آينده‌نگاري در فناوري‌نانو

 

 

 


خلاصه:

شايد معروف‌ترين تعريفي كه از آينده‌نگاري شده است به تعريف بن‌مارتين در سال 1995 برمي‌گردد. وي آينده‌نگاري تحقيقات را فرآيند تلاش سيستماتيك براي نگاه به آينده بلند‌مدت علم، فناوري، اقتصاد و جامعه دانست كه هدفش شناسايي نواحي تحقيقات راهبردي و فناوري‌هاي عام نوظهور است كه به احتمال زياد بيشترين منافع اقتصادي و اجتماعي را در پي دارند. اين نوشتار به طور خلاصه، به معرفي آينده‌نگاري فناوري مي‌پردازد؛ اهداف و نتايج آن را تبين مي‌کند و در انتها با ذکر دلايلي چند به ضرورت اجراي آينده‌نگاري فناوري‌نانو در کشور تاکيد دارد.

 

آينده‌نگاري فناوري چيست؟

شايد معروف‌ترين تعريفي كه از آينده‌نگاري شده است به تعريف بن‌مارتين در سال 1995 برمي‌گردد. وي آينده‌نگاري تحقيقات را فرآيند تلاش سيستماتيك براي نگاه به آينده بلند‌مدت علم، فناوري، اقتصاد و جامعه دانست كه هدفش شناسايي نواحي تحقيقات راهبردي و فناوري‌هاي عام نوظهور است كه به احتمال زياد بيشترين منافع اقتصادي و اجتماعي را در پي دارند. محقق انگليسي ديگري به نام لوك جورجيو، آينده‌نگاري فناوري را ابزاري سيستماتيك براي ارزيابي توسعة‌ علم و فناوري تعريف نمود كه مي‌توانند اثرات شديدي بر رقابت‌پذيري صنعتي، خلق ثروت و كيفيت زندگي داشته‌باشد. در سال‌هاي بعد نيز تعاريف زيادي از آينده‌نگاري مطرح گرديده است. براي درک صحيح از آينده‌نگاري، شايسته است به جنبه‌هاي مهمي از آن که در دو تعريف بالا مورد تاکيد قرار گرفته، توجه کنيم.

تلاش‌ها در نگاه به آينده بايد سيستماتيك باشد كه آينده‌نگاري ناميده شود. آينده‌نگاري بايد بلندمدت‌تر از افق‌هاي برنامه‌ريزي‌هاي معمول باشد. معمولاً افق‌ زماني آينده‌نگاري بين 5 تا 30 سال مي‌باشد.

 

 

 

تعادل بين فشار علم و فناوري و تقاضا و كشش بازار از ديگر جنبه‌هاي مهم آينده‌نگاري است. در آينده‌نگاري فناوري بايد علاوه بر علم و فناوري، به عوامل اجتماعي-اقتصادي كه در شكل‌دهي نوآوري نقش دارند، نيز توجه نمود. 

آينده‌نگاري بر فناوري‌هاي عام نوظهور متمركز است؛ فناوري‌هايي كه تحقيقات آنها آنقدر رشد نموده كه به احتمال زياد محصولات آن بازار بزرگي را در 10 سال آينده به خود اختصاص خواهند داد. مايكل كنيان معتقد است يكي از دلايل عمده رواج آينده‌نگاري فناوري در دهه گذشته قدرت آن در شناسايي فناوري‌هاي عام نوظهور و اولويت‌دهي به آنها در تخصيص منابع تحقيقاتي است. (كنيان، 2002) 

پنجمين جنبه متمايز آينده‌نگاري توجه به اثرات اجتماعي فناوري است. 

توجه به نکات بالا ما را کمک خواهد کرد آينده‌نگاري را از ديگر تلاش‌ها در سياست‌گذاري علم و فناوري متمايز سازيم. 
 

اهداف آينده‌نگاري فناوري 

آينده‌نگاري‌هاي فناوري در كشورهاي مختلف معمولاً اهداف متنوعي دارد. اما آنچه را به طور عام مي‌توان اهداف آينده‌نگاري ناميد، عبارتند از: 

كسب و جمع‌آوري بينش در مورد توسعه‌هاي بلندمدت ممكن و تعيين چگونگي تعامل آنها با سياست‌گذاري‌هاي جاري؛

ايجاد چشم‌انداز راهبردي و ايجاد حس تعهد نسبت به اين چشم‌انداز در ميان شركت‌كنندگان آينده‌نگاري؛

ايجاد شبكه‌هايي كه افراد را از بخش‌ها و نهادهاي مختلف دور هم جمع مي‌كند؛

هشدار در مورد ريسك‌ها و فرصت‌هاي عمده آينده. 

 

براي دست يافتن به اين اهداف، آينده‌نگاري فرآيند سيستماتيك تفكر جمعي در مورد آينده بلندمدت را تسهيل مي‌نمايد. اين فرآيند سيستماتيک تفكر مزايايي در پي دارد. 

 

نتايج آينده‌نگاري فناوري 

معمولاً آينده‌نگاري فناوري نتايج محسوس و نامحسوسي در پي دارد. نتايج محسوس، در گزارش‌ها و محصولات آينده‌نگاري قرار دارد و نتايج غيرمحسوس بيشتر با كل فرآيند آينده‌نگاري همراه است. به اعتقاد اكثر محققان نتايج نامحسوس آن به مراتب موثرتر و مفيد از نتايج محسوس مي‌باشد. 

 

نتايج محسوس

اجراي آينده‌نگاري مي‌تواند طيف وسيعي از نتايج محسوس يا رسمي را به همراه داشته باشد. محصولات محسوس نوعاً عبارتند از گزارش‌ها، وب‌ سايت‌ها يا ديگر انواع اسناد همچون فيلم‌ها يا پوسترها. اين نتايج حاصل فرآيند سيستماتيك استدلال درباره پيشرفت‌هاي آينده، با شركت تعداد وسيعي از افراد از بخش‌هاي مختلف جامعه مي‌باشد. 
از مهمترين نتايج رسمي آينده‌نگاري مي‌توان به موارد ذيل اشاره نمود:

  • ليست اولويت‌هاي فناوري

  • ليست‌هاي فناوري‌‌هاي مهم

  • نقشة راه

  • تحليل‌هاي بخشي

  • نتايج پيمايش

  • شرح سناريو

  • اسناد پانل‌ها

  • توصيه‌هاي سياست‌گذاري

  • تشريح چشم‌انداز

نتايج غيرمحسوس

نتايج غيرمحسوس يا غيررسمي به طور عيني قابل ارائه نيست، بلكه در سرتاسر فرآيند آينده‌نگاري پديدار مي‌گردد. 
نتايج غيرمحسوس عبارتند از: 

شبكه‌سازي شامل ايجاد، بسط و حفظ شبكه‌ها. در مورد خاصِ آينده‌نگاري، شبکه‌ها، معمولاً شبكه‌هاي اجتماعي و كسب و كار مي‌باشد؛

وفاق و احساس تعهد نسبت به چشم‌انداز در ميان افراد از بخش‌ها و نهادهاي مختلف؛

درك عمومي از چالش‌هاي آينده به صورتي كه هوشياري جمعي به آنها را تضمين مي‌كند؛

توسعه فرهنگ آينده‌نگاري در ميان افراد و سازمان‌ها؛

 

تغيير نگرش‌ها و سبك‌‌هاي فكري. گروه‌هاي مختلف افراد را دور هم جمع مي‌كند تا بينش مشتركي در مورد توسعه‌هاي بلند مدت ايجاد شود كه اين تفكر، افراد را به سمت آينده سوق مي‌دهد. 

 

لزوم آينده‌نگاري فناوري نانو .

توسعه فناوري‌نانو مانند ديگر فناوري‌هاي نوين و دانش‌محور منوط به درگيري طيف گسترده‌اي از بخش‌ها و نهادها است. تنوع گوناگون بازيگران (محققان، كارآفرينان، سرمايه‌گذاران و. . . ) در فناوري‌نانو كه هر يك عرف‌ها، علايق‌ و ادبيات مخصوص به خود دارند، توسعه اين فناوري را با چالش‌ جدي مواجه مي‌كند. توجه به طبيعت چندرشته‌اي اين فناوري، موضوع را حادتر مي‌كند. وجود علايق و ادبيات مختلف بازيگران و اهميت شبكه‌سازي در توسعه فناوري نانو دوگزاره متناقضي است كه از چالش‌هاي عمده اين عرصه مي‌باشد. 

همانطور كه اشاره كرديم يكي از نتايج عمده آينده‌نگاري، شبكه‌سازي است. آينده نگاري فناوري با شناسايي و گردهم آوري حلقه‌هاي تجاري‌سازي فناوري اين امكان را فراهم مي‌كند. 

از ديگر موضوعات چالش‌برانگيز در فناوري‌نانو، اولويت‌گذاري مي‌باشد. اجماع تمامي عملگران و توجه به توسعه‌هاي آينده اين فناوري، كمك شاياني به ايجاد اولويت‌هاي مؤثر و قابل اجرا در فناوري‌نانو مي‌كند. آينده‌نگاري فناوري به عنوان ابزار موثري در اين زمينه مطرح مي‌باشد. به نقل از بن‌مارتين و ايروين، دو تن از مشهورترين محققان سياست‌گذاري علم و فناوري، آينده‌نگاري پاسخي و از ديدگاه ما تنها پاسخ قابل قبول- براي حل چالش‌هاي اولويت‌گذاري مي‌باشد. چالش‌هايي كه ناشي از هزينه‌هاي روزافزون آزمايشگاهي، منابع محدود، پيچيدگي در تصميم‌گيري علمي و فشار جهت كسب ارزش پولي و ارتباطات اقتصادي- اجتماعي مي‌باشد. (يونيدو، 2003).

با توجه به دو مورد بالا و ديگر ملاحظاتي كه مجال آن در اين نوشتار نيست، به نظر مي‌رسد آينده‌نگاري فناروي‌نانو ضرورتي اجتناب‌ناپذير در ايران مي‌باشد. در بر مقدمه سند راهبرد آينده (راهبرد آينده 1393 1384) نيز اهميت آينده‌نگاري براي جلوگيري از اتلاف منابع مورد تأكيد شده است، موضوعي كه اميدواريم در آينده‌اي نه چندان دور بتوان به آن جامه عمل پوشاند.

 

 

منابع :

Keenan. M. 2002. \"Identifying emerging generic technologies at the national level: the UK experience \", the university of Manchester

UNIDO (United Nations Industrial Development Organization) . 2003. \"Technology Foresight for Organizers \", Training module 1, text book

سند راهبرد آینده 1393-1384 ، راهبرد ده ساله توسعه فناوری‌نانو در جمهوری اسلامی ایران.

 

نقل از ایران نانو

 


 

 

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 

26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

آخرین مقالات


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEIBNITZ'S MONADS & JAVADI'S CPH

General Science Journal

World Science Database

Hadronic Journal

National Research Council Canada

Journal of Nuclear and Particle Physics

Scientific Journal of Pure and Applied Science

Sub quantum space and interactions from photon to fermions and bosons

مرز بین ایمان و تجربه  

نامه سرگشاده به حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی

آرشیو موضوعی

اختر فیزیک

اجتماعی

الکترومغناطیس

بوزونها

ترمودینامیک

ذرات زیر اتمی

زندگی نامه ها

کامپیوتر و اینترنت

فیزیک عمومی

فیزیک کلاسیک

فلسفه فیزیک

مکانیک کوانتوم

فناوری نانو

نسبیت

ریسمانها

سی پی اچ

 فیزیک از آغاز تا امروز

زندگی نامه

از آغاز کودکی به پدیده های فیزیکی و قوانین حاکم بر جهان هستی کنجکاو بودم. از همان زمان دو کمیت زمان و انرژی بیش از همه برایم مبهم بود. می خواستم بدانم ماهیت زمان چیست و ماهیت انرژی چیست؟


 

 

free hit counters

Copyright 2013 CPH Theory

Last modified 12/22/2013