|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
در کارهای بالینی به جای اندازه گیری اکتیویته ( A ) نمونه ، تعدادی شماره R
به
دست می آید. کار اندازه گیری شماره با سرعت و آسان
انجام می شود و می بایست دستگاه اندازه گیری برای برقراری بستگی میان
اکتیویته و
شمارش به گونه ای دقیق کالیبراسیون شده باشد. دو گونه جداگانه از شمارش در
پزشکی
هسته ای انجام می گیرد:
همانطور که می دانید رادیواکتیویته طبیعی در فرایندهای بکارگیری فیلم عکاسی کشف گردید. فیلم وسیله خوبی برای آشکار سازی رادیو اکتیویته نیست ولی در اتورادیوگرفی که زمینه پژوهشی دارد برای بدست آوردن نگاره ای از پرتوهای بتای تابش شده ، فیلم در تماس نزدیک با نمونه رادیواکتیو گذاشته می شود.پیشگامان فیزیک هسته ای 1900 تا 1910 برای آشکار ساختن ذره های آلفا صفحه های سینتیلاسیون را بکار می گرفتند. هرگاه یک ذره آلفا به بلوری از سولفید روی برخورد کند یک پرتو نورانی ضعیف یا سنتیلاسیون ایجاد می کند. پژوهشگران این نورها را دیده و شمارش می کردند. چون این کار بسیار پیچیده بود روشهای بهتری برای شمارش پرتوها، به کارگرفته شد. اتاقک یونش دو صفحه موازی ( خازن ) تخت و یا استوانه ای و یا شکلهای دیگر اگر به ولتاژ مناسبی وصل شوند ،یونهای ایجاد شده در فضای میان دو صفحه را به سوی الکترودهای مخالف می کشند. چنین دستگاهی را اتاقک یونیزاسیون یا یونش می گویند. با تغییر ولتاژ میان دو جوشن خازن چگونگی گرد آوری یونها تغییر می کند. در ولتاژهای بسیار پایین جفت یونها شتاب کافی برای رسیدن به الکترودها را ندارند، بنابراین ممکن است با هم ترکیب و خنثی شوند. این ناحیه ولتاژ ، ناحیه ترکیب نام دارد. پس از آن با افزایش ولتاژ، ناحیه اشباع فرا می رسدکه در آن شماره یونها با افزایش ولتاژ تغییر نمی کند.در ولتاژ بالاتر شمار یونهای گرد آوری شده متناسب با ولتاژ میان دو صفحه است. اگر اتاقک یونش در این ولتاژ به کار گرفته شود به دستگاه گردآوری یون ، شمارنده متناسب می گویند. در نواحی بالاتر، تغییر ولتاژ ،روی شمار یونها اثری ندارد. در این ولتاژ حتی یک یون می تواند پالس الکتریکی چشمگیری را به وجود آورد. علت افزایش شدید شماره یونها در برابر تغییر در ولتاژ این است که یونها به اندازه ای سرعت گرفته و انرژی به دست آوردند که در برخورد با اتمهای خنثی ،جفت یونهای دیگر بوجود می آوردند که خود این جفت یونها به علت سرعت گرفتن در میدان ، توان ایجاد یونهای دیگر را دارند و این کار ادامه پیدا می کند تا اینکه در ناحیه گایگر از هر جفت یون تولید شده یک بهمن یونی بوجود می آید. این ناحیه، ناحیه گایگر نام دارد و اتاقک یونشی که در این ولتاژ کار می کند آشکار ساز یا شمارنده گایگر مولر نام دارد. آشکار ساز یا کنترگایگر مولر
شمار اندکی یون که به وسیله تک پرتو گامای وارد شده در اتاقک به وجود آمده است می تواند باعث یک تخلیه الکتریکی شود، به گونه ای که این تخلیه ،پالس بزرگی از الکتریسیته را که قابل شنیدن با یک بلندگو بوده و یا به روش الکتریکی قابل شمارش است ایجاد می نماید.امروزه آشکارساز GM
کمتر
در پژوهشها و
کارهای بالینی به کار می رود. این آشکارساز برای کارهای حفاظت از تابش مناسب
است
زیرا آشکار ساز گایگر به علت آشکار کردن پرتوهای گاما و بتا و حساسیت زیاد آن
در
پزشکی هسته ای برای پی بردن به آلودگی های رادیواکتیو بسیار سودمند است.
آشکارساز
گایگر را با شکلهای گوناگونی می سازند.
در سالهای 1950 پیشرفتهای چشمگیری در پزشکی هسته ای بدست آمد. از این پیشرفتها یکی اختراع لوله افزاینده نوریTube Photo Multiplier)PMT
بود که می توانست نور اندکی را آشکار ساخته و اندازه آن را برآورد
کند.
PMT
ها
10 داینود دارند به گونه ایکه شمار
الکترونها از فتوکاتد تا آند لوله افزاینده نور 10 برابر می شود. برای مثبت
تر بودن
یک داینود نسبت به داینود پیشین آن یک ولتاژ بالا ( نزدیک 1000 ) نیاز است.
( Nal ) می باشد که هنگام جذب یک پرتوگاما می تواند درخششی چشمگیر داشته باشد. این بلورها برای آشکاسازی پرتوهای ضعیف نوری به گونه مستقیم به PMT وصل می شوند. این بلورها با افزودن اندکی ناخالصی از تالیم ( Tl ) کاملتر شده و با سیستم الکترونیکی همراه آن آشکارساز سینتیلاسیون یا آشکارساز سوسوزن نامیده می شوند. چون بلورهای سوسوزن نزدیک به 2000 بار چگالتر از گاز مورد استفاده در آشکار ساز GM
هستند،
برای آشکار نمودن
پرتوهای گاما بسیار خوب کار می کنند. 140 KeV تابش شده از Tc بوسیله بلوری از Nal(Tl) به ضخامت 1 cm به خوبی جذب می شوند. آشکارسازهای سوسوزن برای کاربردهای گوناگون پزشکی هسته ای دارای اندازه ها و شکلهای بسیارگوناگونی بوده و پرکابردترین آشکارسازها در پزشکی هسته ای می باشند. بلور حساس آشکارساز سوسوزن در یک پوشش ضد نور قرار دارد و تنها در جایی که به PMT
وصل
است باز
است. PMT
در
بخش
برون ده دستگاه یک پالس ( تپ ) الکتریکی تولید می کنند. این پالس به روش
الکتریکی ،
در آمپلی فایر یا تقویت کننده تقویت می گردد و می تواند بگونه ای مستقیم با
یک
شمارشگر شمرده شود.
140 Kev تکنسیوم طراحی شده اند. دستگاه های نگاره برداری در پزشکی هسته ای:
در تشخیص ،آگاهی از چگونگی پخش مواد رادیواکتیو در
یک عضو بسیار با ارزش است. نگاره برداری از چگونگی پخش مواد رادیواکتیو دربدن
،امروزه مهمترین کار پزشکی هسته ای است. امروزه نگاره برداری پرشکی هسته ای
با
بکارگیری آشکارسازهای سوسوزن انجام می شود
.
جاروبگر
خطی:
GM
با
حساسیت اندک را به کار می بردند. در سال 1950 نخستین جاروبگر یا
اسکنر مکانیکی به وجود آمد. 35 cm- 45 cm را می پوشانند. بسیاری از جاروبگرهای امروزی می توانند برای اسکن گرفتن از همه بدن بکار گرفته شوند. نگاره بدست آمده را می توان روی فیلمی با اندازه های استاندارد 35 cm- 45 cm
منتقل
کرد. وبلاگ مهندسی هسته ای و پرتو پزشکی
|
This site is © Copyright CPH 2004-2005, All Rights Reserved. Powered by M.H. Dalvand